تاریخ :۲۰ بهمن ۱۴۰۱
روش های تعیین زمان مناسب آبیاری

روش های تعیین زمان مناسب آبیاری

  • برنامه ریزی آبیاری (irrigation scheduling):

    به کلیه عملیاتی که طی آن مشخص شود چه موقع و چه مقدار آب به زمین داده شود برنامه ریزی آبیاری (irrigation scheduling) گویند. برنامه ریزی آبیاری از این جهت اهمیت دارد که علاوه بر صرفه جویی در مقدار آب زارع می تواند هماهنگ با آن سایر عملیات کشاورزی را نیز تنظیم نماید.

    آبیاری کامل و کم آبیاری:

    با برنامه ریزی آبیاری می توان استراتژی های آبیاری را نیز طراحی کرد. منظور از استراتژی آن است که آیا آبیاری بصورت کامل صورت پذیرد (full Irrigation) که به آن پر آبیاری هم گفته می شود و یا این که کم آبیاری انجام شود (deficit irrigation).

    • آبیاری کامل:

    در آبیاری کامل تمام نیازهای آبیاری برآورده می شود تا بر اساس تابع تولید حداکثر مقدار محصول عاید گردد.

    • آبیاری ناقص:

    حال آنکه آبیاری ناقص نوعی استراتژی است که در آن مقدار کمتری آب به زراعت داده می شود تا آب کمتر و همچنین انرژی و هزینه کمتری مصرف شود.  در چنین وضعیتی ممکن است از مقدار محصول تولیدی کاسته شود، ولی استفاده ای که از صرفه جویی در آب یا هزینه ها برده میشود، خواهد توانست به لحاظ اقتصادی جبران کمبود محصول را بنماید. با آبیاری ناقص میتوان در یک یا چند مرحله از رشد گیاه را با تنش مواجه ساخت و در عوض طی مراحل بحرانی آب کافی و کامل در اختیار زراعت قرار داده شود تا به ازای هر واحد آب مصرفی حداکثر محصول تولید شود.

    روش های تعیین زمان آبیاری:

    روش های مختلفی وجود دارد که براساس آنها زارع می تواند زمان آبیاری را مشخص کند. این روش ها در سه گروه خلاصه میشوند که عبارتند از:

    ۱- استفاده از نمایه های گیاهی

    ۲- استفاده از نمایه های خاک

    ۳- استفاده از روش های بیلان آبی.

    فروش ویژه به مدت محدود
    فروش ویژه بیش از ۳۰۰۰ رقم محصولات کشاورزی، انواع بذر با بسته بندی اورجینال و خانگی، انواع کودهای وارداتی اصل، ادوات و ابزارآلات با ضمانت اصالت کالا
    همین الآن خرید کنید

    در کاربرد نمایه های گیاهی و خاک از برخی خصوصیات مربوط به گیاه و خاک که بستگی به وضعیت آبی آنها دارد استفاده میشود حال آنکه روش بودجه آبی مبتنی بر حسابرسی روزانه آب در مزرعه است.

    نمایه های گیاهی:

    ساده ترین روش برای تعیین زمان آبیاری این است که برخی از خصوصیات بارز گیاه را گرفته و تغییرات آن را در روزهای بعد از آبیاری تعقیب کنیم. نمایه های ظاهری مانند شادابی برگ ها و شاخه ها و رنگ برگ ها از جمله پارامترهایی می باشند که با تغییر شدید آنها در هنگام تشنگی گیاه می توان زمان آبیاری را تعیین کرد. با اندازه گیری روزانه قطر ساقه و ارتفاع گیاه می توان به سرعت رشد پی برد و هر زمان که این سرعت متوقف گردید نشانه آن است که باید آبیاری صورت پذیرد.

    در استفاده از نمایه های ظاهری باید دقت کافی به عمل آید تا عوامل دیگری که ممکن است تغییرات ظاهری در گیاه ایجاد کنند با تشنگی گیاه اشتباه نشوند. از جمله این عوامل آفات و بیماری ها و برخی عوامل محیطی را می توان ذکر کرد. با این وجود تنها مزیت استفاده از وضع ظاهری گیاه ساده بودن آن است که اکثر زارعین با تجارب زیاد خود با نگاه کردن به مزرعه متوجه تشنگی آن میشوند.

    نمایه های خاک:

    نمایه های خاک که در تعیین زمان آبیاری بکار می روند مشتمل بر تعیین رطوبت خاک و مقایسه آن با حداقل رطوبت است که باید خاک قبل از آبیاری داشته باشد. برای این منظور لازم است که این حداقل رطوبت قبلا تعیین شده باشد. حداقل رطوبت در مراحل مختلف رشد متفاوت است و نمی توان در تمام طول دوره رشد از یک معیار رطوبتی استفاده کرد. از روی نمایه های خاک می توان مقدار آبی را نیز که باید به زمین داده شود بدست آورد.

    منبع : کتاب رابطه آب و خاک و گیاه، موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی.

    امتیاز شما به این مقاله چقدره؟

    میانگین امتیازات ۵ از ۵

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.