اندام زایی از طریق بافت کالوس در غلات

مواد گیاهی:

• جنین های نابالغ غلات

روش کار:

١- خوشه ها را ۱۵-۱۴ روز پس از گرده افشانی از گیاه جدا نماید. بذرهای در حال رشد را جدا و پوشینه و پوشینک آنها را حذف کنید.

۲- بذرها را در محلول ۲۰٪ هیپوکلریت سدیم تجارتی محتوی ۲-۱ قطره محلول  ۲۰ Tween به مدت ۱۰ دقیقه فرو ببرید تا استریل شوند و سپس با آب مقطر استریل ۵-۳ مرتبه شستشو دهید.

۳- جنین های نابالغ را که قطری در حدود ۱/۵-۱ میلی متر دارند، در زیر میکروسکوپ تشریح در هود استریل، از بذرها خارج نماید.

۴- جنین های نابالغ را در حالی که اسكوتلوم آنها به سمت بالا قرار دارد، برای القاء كالوس در محیط کشت MS + 2 mg/l 2,4 – D قرار دهید.

۵- کشت ها را در تاریکی و دمای ۲۵ درجه سانتیگراد قرار دهید. جنین ها ابتدا متورم شده و بعد از ۴-۳ هفته، بافت کالوس از ناحيه اسكوتلوم تولید می شود.

۶- کالوس های اسكوتلومی را می توان حداقل یک بار در همان محیط آغازش کالوس با شکستن آنها بعد از ۶-۴ هفته از شروع کالوس، تکثیر کرد.

۷- برای ساقه انگیزی، قطعاتی سخت و متراکم از بافت کالوس به اندازه ۰/۵ سانتی متر را در محیط کشت MS بدون هورمون یا محیط کشت MS + ۲ mg/L BAP + ۱/۲ mg/I NAA قرار دهید.

۸- کشت ها را در دمای ۲۵درجه سانتیگراد، تحت فتوپریود ۱۶ ساعت با شدت نور تقریبی ۲ کیلولوکس، قرار دهید. ساقه ها طی ۵-۳ هفته ظاهر خواهند شد.

۹- ساقه ها را به محیط کشت MS محتوى ۱mg/l اکسین (IAA IBA ،NAA) برای تولید ریشه انتقال داده و تحت همان شرایط در انکوباتور نگه دارید.

• شکل گیری گیاه کامل:

۱۰- گیاهچه هایی را که به خوبی ریشه دار شده اند، به آرامی از ظروف کشت خارج نموده و ضمن اینکه از صدمه زدن به ریشه خودداری می نمایید، ریشه ها را با جریان آب ولرم شستشو دهید تا آگار چسبیده به آنها شسته شود.

۱۱- گیاهچه ها را به گلدان های پلاستیکی محتوی خاک استریل انتقال دهید. خاک گلدان بایستی حتما مرطوب باشد. پس از انتقال گیاهچه به خاک، روی آن را با یک بشر به صورت واژگون و یا ایجاد خیمه ای از جنس پلاستیک بپوشانید (از لیوان های پلاستیکی شفاف یکبار مصرف استفاده کنید. این گیاهچه در طی چند روز اول نیاز به آب ندارد.

منبع:  کتاب اصول بیوتکنولوژی گیاهی، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، چاپ ششم.